Ruqyə nədir və necə edilir? Qurani-Kərim və Əhli-Beyt (ə)

Mənəvi və cismani rahatlıq axtarışı bəşəriyyətin hər bir dövründə ən mühüm ehtiyaclardan biri olmuşdur. Müasir dövrdə insanın qarşılaşdığı stres, ruhi gərginlik, bəd nəzər və müxtəlif mənəvi sıxıntılar zamanı İslam dininin təqdim etdiyi ən təsirli şəfa vasitələrindən biri ruqyə vasitəsilə müalicədir. Ruqyə – ərəb mənşəli söz olub, Qurani-Kərim ayələri, İlahi adlar (Əsmaül-Hüsna) və məsumlardan nəql olunan dualarla Allaha pənah aparmaq, şəfa diləmək və mənfi təsirlərdən qorunmaq mənasını ifadə edir. Bu bələdçidə ruqyənin İslami mahiyyəti, Əhli-Beyt (ə) məktəbinin bu mövzuya münasibəti, ruqyənin düzgün icra olunma qaydaları və bu sahədə diqqət edilməli məqamlar ətraflı şəkildə araşdırılır.

Ruqyə anlayışı və onun İslami mahiyyəti

İslam təməldə tövhid (təkallahlıq) inancına əsaslanır. Bu baxımdan ruqyə, hər bir şəfanın, şərin dəf edilməsinin və xeyrin cəlb olunmasının yalnız və yalnız Allah-Taalanın izni ilə baş verdiyinə inanaraq edilən mənəvi bir təvəssüldür. Ruqyə falçılıq, ekstrasenslik və ya qara cadugərlik deyil; əksinə, Quran ayələri və məsum İmamların (ə) bizə öyrətdiyi səhih dualarla Uca Allaha sığınmaqdır.

İslam tarixində və fiqhində ruqyə iki yerə bölünür: şəriətə uyğun (səhih) ruqyə və şəriətə zidd (batil) ruqyə. Şəriətə uyğun ruqyə Allahın adları, Onun sifətləri, Quran ayələri və Əhli-Beytdən (ə) nəql olunan səhih mətnlərlə edilir. Şəriətə zidd olan isə şirk və küfr tərkibli ifadələrdən, şeytani qüvvələrdən kömək istəməkdən və haram cadugərlik üsullarından ibarətdir ki, İslam dinində bu qəti şəkildə qadağan buyurulmuşdur.

Qurani-Kərim və Əhli-Beyt (ə) təlimində ruqyənin yeri

Qurani-Kərim insanın həm ruhuna, həm də cisminə şəfa verən ilahi bir kəlamdır. Allah-Taala İsra surəsinin 82-ci ayəsində buyurur:

"Biz Quranda möminlər üçün şəfa və mərhəmət olan ayələr nazil edirik..."

Əhli-Beyt (ə) məktəbində və hədisşünaslığında ruqyəyə, eləcə də qoruyucu dualara (hirz və təvizlərə) böyük əhəmiyyət verilmişdir. Həzrət Məhəmməd Peyğəmbər (s), İmam Əli (ə), İmam Cəfər əs-Sadiq (ə) və digər məsum İmamlar (ə) müxtəlif xəstəliklər, nəzər dəyməsi və ya ruhi sıxıntılar zamanı müəyyən ayə və duaların oxunmasını tövsiyə etmişlər.

Əhli-Beyt (ə) rəvayətlərində vurğulanır ki, Quranın hər bir ayəsində və hərfində xüsusi mənəvi sirr və şəfa gücü vardır. Xüsusilə Fatihə surəsi "Əş-Şafiyə" (Şəfa verən) və "Əl-Kafiyə" (Kifayət edən) adları ilə tanınır. İmam Sadiq (ə) buyurmuşdur ki, Həmd (Fatihə) surəsi bir xəstəyə 70 dəfə oxunarsa və o şəxs şəfa tapmazsa, bu, təəccüblü olar. Bu hədis ilahi kəlamın insan ruhuna və bədəninə göstərdiyi dərin təsirin bariz nümunəsidir.

İslami ruqyənin əsas şərtləri və tələbləri

Ruqyənin qəbul olunması və təsirli olması üçün müəyyən ilahi və şəri qaydalara riayət edilməlidir. Bu şərtlərə əməl olunmadıqda ruqyə öz təsir gücünü itirə bilər:

• Xalis niyyət və tövhid: Şəfanı verənin yalnız Allah olduğuna qəti inanmaq lazımdır. Ruqyə oxuyan və ya oxudan şəxs ayələri yalnız ilahi bir səbəb və vasitə bilməli, həqiqi təsirin Allahdan gəldiyini dərk etməlidir.
• Səhih mənbələrə əsaslanmaq: Oxunan mətnlər yalnız Qurani-Kərim ayələrindən, Peyğəmbər (s) və Əhli-Beytdən (ə) bizə çatan mötəbər dualardan (məsələn, "Tibbül-Əimmə", "Məfatihül-Cinan" və ya "Səhifeyi-Səccadiyyə" kimi mənbələrdən) olmalıdır.
• Ərəb dilində orijinal mətn və düzgün tələffüz: Ruqyə ümumi danışıq duası deyildir; buna görə də Quran ayələri, İlahi adlar və hədislərdə gələn ruqyə duaları mütləq öz orijinal ərəb mətnində və düzgün tələffüzlə oxunmalıdır. Çünki Quran kəlamının və ilahi zikrlərin hərflərindəki səs və məna düzülüşü birbaşa təsir gücünə malikdir.
• Təbabəti inkar etməmək: İslam dini elmi müalicəni və tibbi vasitələri yüksək qiymətləndirir. İmam Əli (ə) və digər İmamlar (ə) xəstələnərkən həkimə müraciət etməyi və dərman qəbul etməyi tövsiyə etmişlər. Ruqyə tibbi müalicənin alternativi